Odszedł samuraj z okularami przeciwsłonecznymi. Tomonobu Itagaki (1967-2025)
16 października 2025 roku gamingowy świat pożegnał jednego z najbardziej barwnych i bezkompromisowych twórców gier wideo. Tomonobu Itagaki, twórca Dead or Alive i reżyser kultowego rebootbootu Ninja Gaiden, zmarł w wieku 58 lat.
Ostatnie słowa wojownika
Wiadomość o śmierci Itagakiego została opublikowana na jego profilu na Facebooku – był to wcześniej przygotowany przez niego post, który miał ukazać się w dniu jego śmierci. W swoim ostatnim przesłaniu napisał: „Płomień mojego życia wreszcie dogasa. Jeśli ten komunikat został opublikowany, oznacza to, że nadszedł czas – nie jestem już na tym świecie. Moje życie było ciągłą walką. I ciągle wygrywałem. Sprawiłem też wiele kłopotów. Jestem dumny z tego, że walczyłem do końca, podążając za własnymi przekonaniami. Nie żałuję niczego, ale przepełnia mnie głęboki smutek, że nie mogłem dostarczyć nowych dzieł wszystkim moim fanom. Tak to już jest”.
Informację tę potwierdził jego przyjaciel James Mielke na platformie Bluesky, pisząc: „Dziś straciłem kogoś, kto był dla mnie jak brat. Jestem zdruzgotany”. Mielke ujawnił także, że nagrał z Itagakim ponad 4 godziny rozmów na potrzeby książki o wspomnieniach developera i zrobi wszystko, aby ją wydać.
Droga prawnika do legend gier wideo
Tomonobu Itagaki urodził się 1 kwietnia 1967 roku w Tokio. Ukończył Waseda University Senior High School w marcu 1985 roku, następnie studiował na Uniwersytecie Waseda, gdzie w 1992 roku zdobył dyplom na Wydziale Prawa. Nic nie zapowiadało, że młody prawnik stanie się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w branży gier wideo.
W 1992 roku Itagaki dołączył do Tecmo jako programista graficzny. Jego pierwszym projektem była wersja gry futbolowej Tecmo Super Bowl na Super Famicom. W swoich początkach w Tecmo był mentorowany przez Yoshiakiego Inosego – twórcę oryginalnej serii Ninja Gaiden – oraz Akihiko Shimoji, twórcę serii Tecmo Bowl, którzy nauczyli go, że zabawa musi być niezbędnym komponentem w każdym projekcie.
Przełom nastąpił w 1996 roku. Dead or Alive, gra bijatyka stworzona jako odpowiedź na żądanie zarządu Tecmo, wyniosła go na szczyt. To właśnie z tym tytułem rozpoczęła się błyskotliwa kariera, która na zawsze zmieniła oblicze gier akcji i bijatyk.
Dead or Alive – rewolucja w 3D
Dead or Alive 2 znacząco zwiększyła popularność serii, podobnie jak samego Itagakiego. Dążył on do stworzenia gier bijatyk z detalami, których brakowało w innych grach. W późniejszych częściach budował historię wokół tematów rodzinnych – Kasumi i Ayane w Dead or Alive 3, oraz Helena w Dead or Alive 4.
Ale droga do sukcesu nie była prosta. Około 2000 roku Itagaki miał zaledwie kilka miesięcy na stworzenie tytułu startowego na PlayStation 2. Zespół pracował ciężko, ale gra nigdy nie osiągnęła poziomu, którego oczekiwali. Współpracownik poprosił o wypożyczenie buildu gry do przetestowania, ale został oszukany – ta płyta została faktycznie oddana do produkcji bez wiedzy Itagakiego. Grą tą był Dead or Alive 2. Ten incydent doprowadził go do głębokiej depresji, zamknął się w domu i przez około trzy miesiące pił od rana do nocy, rzadko wychodząc. Zdecydował, że rzuci tworzenie gier.
Po pewnym czasie na kanapie, piciu i płaczu, żona Itagakiego zasugerowała, aby obejrzeli razem filmy. Był obojętny na większość z nich, ale jeden poruszył jego serce: „Armageddon”. Oglądał go wielokrotnie, za każdym razem wzruszając się sceną, w której postać grana przez Bruce’a Willisa żegna się ze swoją córką. Ten film pomógł mu wrócić do życia i do tworzenia gier.
Ninja Gaiden – brutalne arcydzieło
Najbardziej doceniana praca Itagakiego przyszła w 2004 roku wraz z ekskluzywnym dla Xboxa Ninja Gaiden – acclaimedowym rebootem, który ustanowił nowe standardy dla szybkich, wymagających gier akcji. Ninja Gaiden był wysiłkiem Itagakiego, aby stworzyć grę skoncentrowaną na brutalnej rozgrywce, z super ninja Ryu Hayabusą jako protagonistą. Wykorzystując markę wcześniejszej serii NES, Itagaki stworzył wysoce ocenianą grę akcji-przygody na Xboxa.
Jego podejście do trudności najlepiej oddaje słynna wypowiedź: „Testerzy powiedzieli 'to jest zbyt trudne’… Uczyniłem to jeszcze trudniejszym”. Kontynuował pracę nad serią, wypuszczając Ninja Gaiden Black jako opus swojej pracy nad Ninja Gaiden. Następnie przeniósł serię na Nintendo DS z Ninja Gaiden: Dragon Sword, częściowo z powodu obietnicy danej córce.
Człowiek za okularami
Itagaki był żonaty i miał córkę, urodzoną w 1997 roku, którą wymienił jako jeden z głównych wpływów na swoje projekty i stałą partnerkę w grach takich jak seria Halo. W swoim biurze Itagaki trzymał zestaw katany, które wykonał dla niego jego ojciec, które miał zwyczaj wyjmować i pokazywać odwiedzającym.
Dlaczego zawsze nosił okulary przeciwsłoneczne? Sam wyjaśnił: „Myślę, że to dlatego, że zanim zostałem deweloperem gier, chciałem zostać profesjonalnym hazardzistą w mahjonga. Jeśli pozwolisz komuś czytać twoje oczy, możesz stracić wiele szans na wygraną. Więc zacząłem nosić okulary przeciwsłoneczne na zewnątrz”. Ten nawyk stał się jego znakiem rozpoznawczym w społeczności gier wideo.
Kontrowersje i szczerość
Itagaki nigdy nie gryzł się w język. Konsekwentnie wydawał surowe opinie na temat gier Tekken firmy Namco, głównie z powodu urazy do firmy za obraźliwą reklamę radiową jego gry Dead or Alive. Stwierdził, że nigdy nie zapomina obrazy swojej rodziny i odpowie „pociskami nuklearnymi ponad 100 razy za to”.
Jednak później okazało się, że była to strategia marketingowa. W 2025 roku dyrektor serii Katsuhiro Harada ujawnił, że Itagaki przeprosił prywatnie Namco Bandai w 2008 roku, mówiąc, że szanował Tekken i jego zespół, a jego agresywny język był częścią strategii przyciągnięcia uwagi mediów, szczególnie zachodnich serwisów gamingowych.
Sam Harada napisał po śmierci Itagakiego: „To trudne do uwierzenia, ale Itagaki-san… mój senior z uniwersytetu i mój rywal jako twórca odszedł. Ostatnia wiadomość, jaką od niego otrzymałem, brzmiała: 'Chodźmy napić się'”.
Upadek imperium
W 2001 roku Itagaki objął stanowisko szefa Team Ninja – studia, które pierwotnie założył jako Tecmo Creative #3 w latach 90.. Tecmo mianowało go dyrektorem wykonawczym w czerwcu 2004 roku. Ale sielanka nie trwała długo.
Przed premierą Ninja Gaiden 2, Itagaki zrezygnował z Tecmo, twierdząc, że firma bezprawnie zatrzymała obiecane mu premie. W swoim oświadczeniu napisał: „Naprawdę przepraszam wszystkich fanów moich gier. Ninja Gaiden 2, które ukaże się 3 czerwca, będzie ostatnim Ninja Gaiden, które stworzę. Nigdy nie będę też w stanie stworzyć Dead or Alive 5. Żałuję okoliczności, które zmusiły mnie do opuszczenia Tecmo, gdzie pracowałem przez tyle lat. Jednak nie mogę już dłużej pracować z prezesem Yoshimi Yasudą, człowiekiem, który decyduje się nie honorować obietnic, nawet gdy jest w stanie to zrobić”.
Nowy początek, trudne czasy
W 2008 roku opuścił Team Ninja, aby założyć Valhalla Game Studios, gdzie kierował rozwojem Devil’s Third. Gra, która rozwijała się długo, otrzymała w większości negatywne recenzje międzynarodowe po premierze.
Firma Valhalla została rozwiązana w grudniu 2021 roku, choć wkrótce potem założył Itagaki Games. Na początku Itagaki powiedział, że Itagaki Games wyda swoją pierwszą grę na PlayStation 5, Xbox Series i PC. Niestety, tej gry już nigdy nie zobaczymy.
Spuścizna legendarnego twórcy
W 2009 roku został wybrany przez IGN jako jeden ze 100 najlepszych twórców gier wszech czasów. To wyróżnienie potwierdzało jego wpływ na całą branżę.
Team Ninja, studio, które stworzył, wydało oświadczenie: „Jesteśmy głęboko zasmuceni odejściem pierwszego lidera Team NINJA, Tomonobu Itagakiego. Będziemy kontynuować filozofię i kreatywność, którą rozpoczął Itagaki-san i nadal tworzyć gry, którymi wielu graczy będzie się cieszyć”.
Jego gry – Dead or Alive, Ninja Gaiden, Dead or Alive Xtreme Beach Volleyball – określiły całe pokolenie graczy. Itagaki klasyfikował swoje projekty na projekty podstawowe (dla celów biznesowych i doskonałości technicznej) oraz te stworzone wyłącznie dla samorealizacji. Seria Dead or Alive Xtreme Beach Volleyball należała do drugiej kategorii – miała być po prostu zabawna i wypełniać „miłość” do żeńskich postaci.
Itagaki odszedł, ale jego wpływ będzie odczuwalny przez kolejne dekady. Był wojownikiem, który zawsze walczył na własnych warunkach, niosąc w sobie ducha samuraja – nieustępliwy, dumny i wierny swoim przekonaniom.
Tomonobu Itagaki: 1 kwietnia 1967 – październik 2025
Sayonara, sensei. Dzięki za wszystkie niezapomniane chwile przed ekranem.
